TTC – Ride the Rocket?

Ride the Rocket czyli Jedź Rakietą – w taki sposób reklamuje się torontońska komunikacja miejska (TTC – Toronto Transit Commission). Prawda jest taka, że Toronto jest miastem wspaniałym, mieszka się tu świetnie, ludzie są przyjaźni, jest mnóstwo wszelakich atrakcji itp itd. Ale, trzeba przyznać otwarcie i szczerze, że komunikacja tutaj nawala na całej linii, a właściwie dwóch liniach… metra. Tak, znaczna część tutejszej populacji musi polegać na dwóch podstawowych liniach metra, wschód-zachód (zielona) i północ-południe-północ (żółta). Są jeszcze dwie linijki – fioletowa i niebieska, ale one maja po kilka przystanków i prowadzą na obrzeża miasta.

Pomiędzy stacjami kursują autobusy i tramwaje. Autobusy najczęściej jeżdzą dosyć rzadko a tramwaje, w zależności od linii, jeżdzą co 5-10 minut. To znaczy według rozkładu tak jeżdzą, bo w rzeczywistości to wygląda tak, że przez długi czas nie jedzie nic, a potem trzy tramwaje na raz się zjawiają. Tramwaje są stare, trzeba wchodzić po wysokich schodach, a przy wysiadaniu trzeba najpierw nadepnąć na schodek, bo inaczej drzwi się nie otworzą. Do tramwaju trzeba wejść przez przednie drzwi tylko i uiścić opłatę. Wysiada się drzwiami tylnymi, które są na środku wagonu. Tył, nieco węższy niż środek, zazwyczaj jest pustawy bo nikt tam się nie chce pchać, bo potem trudno się wydostać przy wysiadaniu

(tramwaje są zazwyczaj jednowagonowe, rzadko takie jak ten na zdjęciu, no i są najczęściej czerwone)

W efekcie, wszyscy się kłębią przy motorniczym, z tyłu jest miejsce, a motorniczy nie wpuszcza nowych pasażerów “bo nie ma miejsca”. Czasem się zdarza, że motorniczy(-a) niezbyt miłym głosem pohukuje na pasażerów żeby się posunąc “bo inaczej nie pojedzie dalej”. Zdarza się, że motorniczy sobie zatrzyma tramwaj na przystanku, zamknie drzwi i pójdzie się wysikać/kupić kawę/jedzenie chińskie na wynos (odpowiednie podkreślić) przy czym cały ruch oczywiście się tamuje. Tramwaje nie mają swoich dróg, muszą je dzielić z autami, autobusami i rowerami. W efekcie tego wszystkiego, ta sama trasa tramwajem może trwać od 5 do 50 minut (może trochę przesadzam, ale nie bardzo). W tramwajach nie ma klimatyzacji, a przynajmniej w 95% nie jest włączana, zimą natomiast można przymarznąć do podłoża albo nabawić się zdrętwienia karku od wiatru wiejącego przez okno. Towary przewożone tramwajem są przeróżne, więc czasem można wejść w jakąś rybę z Chinatown albo kawę stojącą na podłodze. Tramwaje jeżdża głównie po centrum, wzdłuż głównych ulic, ze wschodu na zachód (z południa na północ prowadzi metro, więc po co więcej?). Przez kilka lat jeździłam do pracy tramwajem, więc mam wiele wspomnień.

Teraz natomiast jeżdzę metrem… Już sama nie wiem co lepsze, albo gorsze raczej. Metro z roku na rok robi się coraz bardziej zatłoczone, przybywa nowych ludzi, ze wszech stron słyszy się nawoływania żeby jeździć publicznym transportem i chronić środowisko, co z tego skoro drogi też są zapchane, parkingi nieziemsko drogie, więc sporo ludzi decyduje się na ten środek transportu. Codziennie rano jadę najpierw linią zieloną a potem muszę się przesiąść na żółtą. Cała akcja wymaga niezłej wprawy. Trzeba wiedzieć w który wagon wsiąść żeby się udało szybko wyskoczyć i przesiąść na drugą linię, bo jak się utknie w tłumie to można czasem i dwa pociągi przepuścić zanim się wsiądzie. Ostatnio na stacji przesiadkowej Yonge / Bloor postawiono panów strażników, którzy pilnują żeby ludzie nie wciskali się do wagonów po sygnale. Ostatnio wprowadzono nawet kary dla tych, którzy wciskają się do pociągu jak już drzwi się zamykają.

Jak się już uda wsiąść do metra to jeszcze trzeba dojechać na miejsce, a z tym też różnie bywa. Bardzo często się zdarza, ze pociąg stoi w tunelu i czeka. Powody są różne – problemy z sygnalizacją, przypadki medyczne w pociągu przed nami, nieznane awarie itp itd. Problem polega w tym, że jest jeden tor, więc jak się gdzieś coś stanie, to nie da się ominąć problematycznego pociągu tylko ustawia się kolejka dopóki awarie nie zniknie. Także tak samo jak tramwajem, nigdy nie wiadomo ile dana droga zajmie.

System biletów jest zupełnie idiotyczny, chyba najbardziej archaiczny z jakim się spotkałam. Za przejazd można płacić gotówką, $2.75 za przejazd albo żetonem, wychodzi $2.25 za przejazd. Żetony można kupować w bardzo niewielu miejscach poza stacjami metra, można kupić 10 w budce metrowej albo 4 albo 8 w automacie. Jak się płaci za pojedynczy przejazd to trzeba wziąć tzw. “transfer” żeby móc się przesiąść na inny środek transportu bez ponownego płacenia. Potem się ten transfer pokazuje człowiekowi w budce i można dalej jechać. Poza tym są karty miesięczne, ale można je tylko kupić ($109.00) przez pierwsze kilka dni miesiąca i są ważne od 1 do ostatniego dnia miesiąca. Żadnych cudów jak bywało w Krakowie, że człowiek kupował kartę kiedykolwiek ważną na miesiąc. Bilety tygodniowe są, ale też – od poniedziałku do niedzieli. Czyli jak ktoś przyjeżdża do Toronto na tydzień, ale od środy do środy, to ma pecha, bo sobie na tygodniowym bilecie nie pojeździ.

Ponoć są plany, projekty, zamierzenia i obietnice, że coś się robi w tym kierunku, żeby ten transport usprawnić. Jakoś tego w praktyce nie widać, na peronach się robi coraz ciaśniej i dojazdy zajmują coraz więcej czasu. Coraz więcej ludzi jednak jeździ metrem, nie tylko dlatego, że nagle wszyscy stają się przyjaźni środowisku, ale po prostu w mieście jest coraz więcej ludzi. Wszyscy się coraz bardziej niecierpliwia i narzekają, ale jak na razie nie zapowiada się żeby niebawem coś się zmieniło na lepsze. Za to od stycznia bilety mają znowu iść w górę…. Tak więc dla mnie TTC to żadna jazda rakietą, ale Tragiczna Torontońska Codzienność…